T├╝rk Kanunu Medenisi Nedir?

T├╝rk Kanunu Medenisi, s├╝recini kavramadan ├Ânce T├╝rk Medeni Kanunu, T├╝rkiye’deki sivil hukukun temellerini olu┼čturan bir kanun oldu─čunu bilmemiz gerekiyor. Bu kanun; bireyin do─čumdan ├Âl├╝me kadar, evlilik, bo┼čanma, nafaka, velayet, miras, m├╝lkiyet bireyler haklar─▒ gibi bir├žok farkl─▒ konuyu d├╝zene sokar. ─░lk kez 17 ┼×ubat 1926’da kabul edilmi┼č ve bu kanun, ─░svi├žre Medeni Kanunu’nun bir adaptasyonu olacak ┼čekilde haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.

T├╝rk Medeni Kanunu’nun benimsenmesi, T├╝rkiye Cumhuriyeti’nin kurulu┼č a┼čamas─▒ndan sonraki modernle┼čme ve sek├╝larizasyon ├žabalar─▒n─▒n bir g├Âstergesi olmu┼čtur. Kanunun kabul benimsendikten sonra, T├╝rk hukuku daha bat─▒l─▒ bir tasar─▒m─▒ kabul etmi┼č oldu.

T├╝rk Kanunu Medenisi Nedir?
T├╝rk Kanunu Medenisi Nedir?

T├╝rk Medeni Kanunu, be┼č kitaptan olu┼čmakta ve kitaplar a┼ča─č─▒da belirti┼čmi┼čtir:

  1. Kitap: Ki┼čiler Hukuku
  2. Kitap: Aile Hukuku
  3. Kitap: E┼čya Hukuku
  4. Kitap: Bor├žlar Hukuku
  5. Kitap: Miras Hukuku

Bu kitaplar, her bireyin ├Âzel hayatlar─▒nda kar┼č─▒la┼čabilecekleri bir tak─▒m durumlar─▒ d├╝zene sokar ve bunlara uygun ┼čekilde ├ž├Âz├╝m yollar─▒na gider.

S├╝re├ž Nas─▒l Geli┼čti?

T├╝rk Kanunu Medenisi s├╝recinde Cumhuriyetin ilk senelerinde hukuk alan─▒na daha fazla ├Ânem verildi. ├ľzellikle ge├žmi┼čte uygulanan eski kanunlar─▒ tekrar ele almak ve gerekti─činde de─či┼čikli─če gitmek ├╝zere komisyonlar kuruldu. O d├Ânemin devlet yetkilileri, kanun tasar─▒lar─▒n─▒ olu┼čtururken birinci derece f─▒k─▒h ve ┼čeriat h├╝k├╝mleri, ikinci derece ise Bat─▒ hukuku kanunlar─▒na uygun bir medeni kanun haz─▒rlanmas─▒n─▒ istedi. Daha sonra aniden k├Âkl├╝ bir karar de─či┼čikli─čine giderek tamam─▒yla, Bat─▒l─▒ kanunlar─▒n aynen al─▒nmas─▒ fikrini savunmu┼člard─▒r.

─░svi├žre Medeni Kanunu hukuk├žu milletvekilleri, mahkeme ba┼čkan ve ├╝yeleri, hukuk profes├Ârleri ve avukatlar─▒ndan kurulu 26 ki┼čiden olu┼čan bir komisyon olu┼čturuldu. Bu komisyon taraf─▒ndan, T├╝rk├žeye terc├╝me edilerek ├žal─▒┼čmalar k─▒sa s├╝re i├žinde tamamland─▒. Komisyonda bulunan ┼×├╝kr├╝ Kaya (milletvekili  ve  Komisyon  Ba┼čkan─▒), Mustafa Fevzi, Hasan Fehmi (Milletvekilleri, Adalet Komisyonu Ba┼čkan─▒ ile ├╝yesi), Fuat Hulusi, Feyz Daim, Esat, ┼×emsettin Sabri, Aziz, Osman, Cevat, Hac─▒ R─▒fat (hakimler), Veli, ┼×efket, Mehmet Ali Samim, Vasvi Ra┼čit (profes├Ârler) ve Tahsin, Bahir, Naz─▒m (avukatlar) gibi isimler bulunmaktayd─▒.

Bu komisyonun ├žal─▒┼čmalar─▒ sonucunda:  ─░svi├žre  Medeni  Kanunu,  k─▒sa bir s├╝rede Frans─▒zca metinden T├╝rk├žeye diline ├ževrildi. ─░cra Vekilleri HeyetiÔÇÖnin 20 Aral─▒k 1925 tarihli toplant─▒s─▒nda g├Âr├╝┼č├╝l├╝p uygun bulunan Medeni Kanun Tasar─▒s─▒ÔÇÖn─▒n TBMMÔÇÖye sevkine karar verildi. Ve gerek├želeriyle beraber TBMM’ye g├Ânderildi. Tasar─▒ ├╝zerinde g├Âr├╝┼čmeler 17 ┼×ubat 1926 tarihinde ba┼člad─▒.

Tasar─▒n─▒n tamam─▒ okunduktan sonra tek bir sefer oylamaya sunulan Medeni Kanun Tasar─▒s─▒, Meclis taraf─▒nca ,17 ┼×ubat 1926 tarihinde oybirli─čiyle kabul edildi.  Daha sonra ise 4 Nisan 1926 tarihli Resm├« GazeteÔÇÖde yay─▒mland─▒. 

Kanun ise 4 Ekim 1926 tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če girmi┼čtir. Komisyon, toplum hayat─▒n─▒ b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de etkileyece─či a├ž─▒k olan T├╝rk Kanunu Medenisi kanununu kendi ba┼č─▒na y├╝r├╝rl├╝─če girmesini yeterli g├Ârmedi. Buna gerek├že olarak eski ile yeni aras─▒ndaki ge├ži┼či sa─člaman─▒n zorlu─čuydu. Daha ├Ânceki, muamelelerin varl─▒─č─▒, kazan─▒lm─▒┼č haklar, t├╝zel ki┼čilikler, evlilik ba─člar─▒ gibi bir├žok karma┼č─▒k konuya netlik getirmenin gereklili─či g├Âsterildi. Bu maksatla, k─▒saca ÔÇťTatbikat KanunuÔÇŁ ismi verilen 29 May─▒s 1926 tarih ve 864 say─▒l─▒ ÔÇťKanun-─▒ MedeniÔÇÖnin Sureti MerÔÇÖiyet ve ┼×ekil-i Tatbiki Hakk─▒nda KanunÔÇŁ kabul edilerek Medeni Kanunla ayn─▒ g├╝n y├╝r├╝rl├╝─če girmi┼čtir.

 

TBMM taraf─▒ndan kabul edilen 743 say─▒l─▒ T├╝rk Kanunu Medenisi ile birlikte yap─▒lan d├╝zenlemeler:

  • Ailede kad─▒n-erkek e┼čitli─či sa─članm─▒┼č oldu.
  • Evlilikte resm├« nik├óh zorunlulu─ču getirilmi┼č oldu.
  • Tek e┼čle evlilik esas─▒ sa─čland─▒.
  • Kad─▒nlara, istedikleri mesle─če girebilme hakk─▒ sa─čland─▒.
  • Mirasta k─▒z ve erkek ├žocuklar─▒ aras─▒nda e┼čitlik hakk─▒ verildi.
  • Kad─▒nlara bo┼čanma hakk─▒ verilmi┼č oldu.
  • Evlili─čin mahkeme karar─▒ ile son bulmas─▒yla ya da  bo┼čanma belirli sebeplere  ba─čland─▒.
  • Evlilik d─▒┼č─▒ do─čan ├žocuklar─▒n babalar─▒na soy ba─č─▒ ile ba─članmas─▒ i├žin babal─▒k davas─▒ a├ž─▒labilmesi hakk─▒ tan─▒nd─▒.
  • Mahkemelerde tan─▒kl─▒k etme, miras ve bo┼čanma konular─▒nda kad─▒n-erkek e┼čitli─či sa─čland─▒.
  • Patrikhanelerin, din i┼čleri d─▒┼č─▒ndaki b├╝t├╝n yetkileri kald─▒r─▒ld─▒.
T├╝rk Kanunu MedenisiÔÇÖnden Sonra Ne Oldu?

T├╝rk Kanunu Medenisi 76 y─▒l y├╝r├╝rl├╝kte kald─▒. Bu s├╝re├žte d├Ânemin ┼čartlar─▒n─▒n de─či┼čmesiyle beraber yeni ihtiya├žlar do─čmu┼č ve yasada eksiklikler oldu─ču farkedilmi┼čtir. Medeni KanunuÔÇÖnun kabul edildi─či tarih itibar─▒yla rahatl─▒kla anla┼č─▒l─▒r bir dil ile kaleme al─▒nmas─▒ kar┼č─▒s─▒nda Medeni KanunuÔÇÖnun korunarak de─či┼čtirilmesi yerine yeni bir Medeni Kanun olu┼čturularak y├╝r├╝rl├╝─če konulmas─▒ fikri ortaya at─▒ld─▒. 

Zaman i├žinde bu konu, g├╝ndeme al─▒nsada somut bir ad─▒m at─▒lmad─▒.743 Say─▒l─▒ T├╝rk Kanunu MedenisiÔÇÖnde ilk d├╝zenleme 23 Kas─▒m 1990 tarihinde yap─▒ld─▒. 818 Say─▒l─▒ Bor├žlar KanunuÔÇÖnun 83ÔÇÖ├╝nc├╝ maddesine bir f─▒kra eklenmesine, 3095 Say─▒l─▒ Kanun├« Faiz ve Temerr├╝t Faizine ─░li┼čkin Kanuna bir madde eklenmesine, 2644 Say─▒l─▒ Tapu Kanununun bir maddesinin y├╝r├╝rl├╝kten kald─▒r─▒lmas─▒na ili┼čkin bir d├╝zenleme yap─▒ld─▒.

Dikkatinizi ├çekebilir;  Napolyon Bonapart Sava┼člar─▒ Neden Yap─▒ld─▒?ÔÜö´ŞĆ

Bu d├╝zenlemeden birka├ž sene sonra yeni bir Medeni Kanun tasar─▒s─▒ i├žin ├žal─▒┼čmalar─▒n start─▒ verildi. 1994 senesinde bir komisyon olu┼čturularak ├žal─▒┼čmalar─▒na ba┼člad─▒. Komisyonun ├žal─▒┼čmalar─▒ 2 y─▒l i├žinde 620. maddeye kadar ilerledi. Fakat, d├Ânemin ba┼čbakan─▒ Necmettin ErbakanÔÇÖ─▒n istifa etmesiyle komisyonun ├žal─▒┼čmalar─▒ durdurulmak zorunda kald─▒. 

28 May─▒s 1999 – 18 Kas─▒m 2002 tarihleri aras─▒nda g├Ârevde olan T├╝rkiye Cumhuriyeti 57. H├╝k├╗meti kuruldu. Adalet Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖna getirilen Prof. Dr. Hikmet Sami T├╝rk, Medeni Kanun Tasar─▒s─▒ÔÇÖn─▒n h─▒zland─▒r─▒larak yasala┼čmas─▒ i├žin ├žal─▒┼čmalar yapt─▒. Bakan Hikmet Sami T├╝rk, Medeni Kanun i├žerisinde ├Âzellikle yeni bir Bor├žlar KanunuÔÇÖnun haz─▒rlanmas─▒ hususunda talimat verdi. Komisyon ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ kald─▒─č─▒ yerden devam etti ve tasar─▒ tamamlanarak Adalet Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖna iletildi.

─░ncelemerin Sonras─▒nda

Yap─▒lan incelemelerden sonra Medeni Kanun Tasar─▒s─▒ 06.12.2000 tarihinde Adalet KomisyonuÔÇÖnda g├Âr├╝┼č├╝lmeye ba┼čland─▒. Oturumlar, olduk├ža hararetli ge├žerken iktidarda ├╝├žl├╝ koalisyon h├╝k├╝metinin olmas─▒ d├╝┼č├╝nce ayr─▒l─▒klar─▒ yaratt─▒. Tasar─▒n─▒n 202. maddesindeki yasal mal rejimi olarak edinilmi┼č mallara kat─▒lma rejimi yerine payla┼čmal─▒ mal ayr─▒l─▒─č─▒ rejiminin kabul├╝ne ili┼čkin ├Ânerge oylamaya sunuldu. Dokuz ├╝yenin kabul├╝ne kar┼č─▒l─▒k yedi ├╝ye red oyu kulland─▒. Oylama sonucunda 202. madde de─či┼čtirilmi┼č oldu. 

Bu tarihten sonra pek ├žok kez MeclisÔÇÖte g├Âr├╝┼č├╝len Medeni Kanun Tasar─▒s─▒, Komisyon son toplant─▒s─▒n─▒ 09.05.2001 tarihinde yapt─▒. T├╝m maddeler g├Âr├╝┼č├╝ld├╝. Tasar─▒n─▒n 1029. maddesi yasan─▒n y├╝r├╝rl├╝─če girme tarihiyle alakal─▒yd─▒. Madde ÔÇťBu kanun yay─▒m tarihinden alt─▒ ay sonra y├╝r├╝rl├╝─če girerÔÇŁ bi├žimindeydi. Bu maddenin tarihinin d├╝zenlenmesiyle ilgili ├Ânerge verildi. ├ľnerge ÔÇťBu Kanun 1 Ocak 2002 tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če girerÔÇŁ ┼čeklindeydi. Oylama  sonucunda, ├Ânerge  onayland─▒. Ve T├╝rk Medeni KanunuÔÇÖnun 1 Ocak 2002  tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če girmesi kabul edildi. Tasar─▒n─▒n son maddesi olan 1030. madde taslakta oldu─ču gibi ÔÇťBu Kanun h├╝k├╝mlerini Bakanlar Kurulu y├╝r├╝t├╝rÔÇŁ ┼čeklindeydi.

T├╝rk Kanunu Medenisi

TBMM Genel Kurulunda T├╝rk Medeni Kanunu Tasar─▒s─▒ 723 s─▒ra numaras─▒ ile ele al─▒nd─▒. 1926 y─▒l─▒nda y├╝r├╝rl├╝─če giren T├╝rk Kanunu MedenisiÔÇÖnde oldu─ču gibi maddeler tek tek g├Âr├╝┼č├╝l├╝p oylanmad─▒. T├╝rk Kanunu MedenisiÔÇÖndeki g├Âr├╝┼čmelerden farkl─▒ olarak tasar─▒da yer alan b├Âl├╝mler halinde g├Âr├╝┼č├╝lmesine karar verildi. T├╝m b├Âl├╝mlerin oylanmas─▒n─▒n ard─▒ndan tasar─▒n─▒n t├╝m├╝ ├╝zerinde de oylama yap─▒ld─▒. Tasar─▒ TBMM Genel KuruluÔÇÖnda 22 Kas─▒m 2001 tarihli oturumda kabul edildi.

Adalet Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan bu kanunun y├╝r├╝rl├╝─č├╝ne istinaden bir taslak ├žal─▒┼čmas─▒ da haz─▒rland─▒. T├╝rk Medeni Kanunu Tasar─▒s─▒n─▒n g├Âr├╝┼čmeleri bittikten sonra bu tasar─▒ ele al─▒nd─▒. Bakanlar Kurulu taraf─▒nca T├╝rk Medeni Kanunu Tasar─▒s─▒ ile birlikte 25 maddeden olu┼čan ÔÇťT├╝rk  Medeni KanunuÔÇÖnun Y├╝r├╝rl├╝─č├╝  ve  Uygulama ┼×ekli Hakk─▒nda Kanun Tasar─▒s─▒ÔÇŁ da TBMM Adalet KomisyonuÔÇÖna sevk edildi. Tasar─▒, TBMMÔÇÖde 28 ÔÇô 29 Kas─▒m 2001 tarihlerinde iki oturumda ele g├Âr├╝┼č├╝p kabul edildi.  

Her iki yasa da onaylanmak ├╝zere Cumhurba┼čkan─▒ÔÇÖna g├Ânderildi. D├Ânemin Cumhurba┼čkan─▒ Ahmet Necdet Sezer, iki yasay─▒ da TBMMÔÇÖden geldi─či ┼čekli ve i├žeri─čiyle onaylad─▒. Her iki yasa da 08.12.2001 tarihli Resm├« GazeteÔÇÖde yay─▒mland─▒. T├╝rk Medeni KanunuÔÇÖnun y├╝r├╝rl├╝kle ilgili 1029. maddesi gere─čince 01.01.2002 tarihinde y├╝r├╝rl├╝─če girdi.

Yeni  T├╝rk Medeni Kanunu, ├╝├ž maddesi y├╝r├╝rl├╝kle ilgili olmak ├╝zere toplam 1030 maddeden olu┼čmaktad─▒r. Yasadaki 1030 maddenin 950ÔÇÖsi T├╝rk Kanunu MedenisiÔÇÖnde yer alan, dilinin ve ifade ┼čeklinin g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼č halidir. Buna g├Âre Yeni T├╝rk Medeni KanunuÔÇÖna ├Ânceki yasaya g├Âre 80 yeni madde eklendi.

T├╝rk Medeni KanunuÔÇÖyla Birlikte Yap─▒lan Baz─▒ D├╝zenlemeler:
  • ─░svi├žre Medeni KanunuÔÇÖndan al─▒nt─▒ yap─▒larak 1926 senesinde ├ž─▒kar─▒lan T├╝rk Kanunu MedenisiÔÇÖnin dili sadele┼čtirildi. 
  • Kanunda yanl─▒┼č veya eksik ├ževrilen baz─▒ maddelerde d├╝zenlemeye gidildi.
  • Bu kanunla beraber edinilmi┼č mallara kat─▒lma, yasal mal rejimi haline geldi.
  • Evlat edinme ya┼č─▒ 35ÔÇÖten 30ÔÇÖa d├╝┼č├╝r├╝ld├╝. E┼člerin ancak beraber evlat edinebilecekleri esas─▒ kabul edildi. E┼člerden birinin iste─čiyle evlat edinmek yasakland─▒.
  • ÔÇťEvin se├žimi kocaya aittirÔÇŁ h├╝km├╝ de─či┼čtirilerek yeni d├╝zenlemede ÔÇťE┼čler oturacaklar─▒ konutu beraber se├žerlerÔÇŁ h├╝km├╝ne karar verildi.
  • Bo┼čanma nedeniyle a├ž─▒lacak davalar─▒n, bo┼čanma h├╝km├╝n├╝n kesinle┼čmesinden sonra bir y─▒l ge├žmekle zamana┼č─▒m─▒na u─čramas─▒ esas─▒ kabul edildi. (TMK. m. 178). Eski d├╝zenlemede b├Âyle bir h├╝k├╝m mevcut de─čildi. 
  • Gerek erkek gerek kad─▒n, refah halinde olup olmad─▒klar─▒na bak─▒lmaks─▒z─▒n, yoksullu─ča d├╝┼čecek olan di─čer tarafa yoksulluk nafakas─▒ ├Âdemek zorundad─▒r. 

2 YORUMLAR

CEVAP VER

L├╝tfen yorumunuzu giriniz!
L├╝tfen ad─▒n─▒z─▒ buraya girin