Çatalhöyük Heykelleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Anakara - Görsel: irmakozer.com
Çatalhöyük Heykelleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Anakara

Çatalhöyük Heykelleri

     Sanat, Çatalhöyük heykelleri ve kalıntıları arasında her yerde karşımıza çıkmakta, geometrik desenler, hayvan ve insan tasvirleri. Düzgün alçılar ile duvarlarda tekrarlanan pastiller ve zikzaklar adeta dans ediyor. insanlar kile oyuluyor, odaların kenarlarında birbirine bakan kabartma leopar çiftleri oluşturulmuş, vahşi bir boğayı yemleyerek av partileri boyanmıştır. Çatalhöyük’teki sanat hacmi ve çeşitliliği gerçekten muazzamdır. Çatalhöyük eski sakinlerinin, günlük yaşamları ve hayati, bu heykel ve tasvirlerle bize ipuçları vermektedir.

Çatalhöyük Heykelleri, Oturan Çatalhöyük Kadını, Görsel: aktuelarkeoloji.com.tr
Çatalhöyük Heykelleri, Oturan Çatalhöyük Kadını, Görsel: aktuelarkeoloji.com.tr

     Bölgede birçok heykelcik bulundu, bunlardan en ünlüsü, üst görselde gördüğümüz iki büyük kedigil üzerinde veya arasında oturan büyük bir kadını tasvir ediyor. Hem insanları, hem de hayvanları gösteren figürlier çeşitli malzemelerden yapılmıştır, ancak büyük kısmı oldukça küçüktür boyuttadır, ve zar zor ateşlenmiş kilden yapılmıştır. Bu sıradan figürler, en çok çöp çukurlarında, aynı zamanda fırın duvarlarında, ev duvarlarında, zeminlerde ve terk edilmiş yapılarda bulunmatadır. Figürler genellikle dürtüldüğüne, çizildiğine veya kırıldığına dair kanıtlar gösterir ve genellikle dilek simgesi olarak veya kötü ruhlardan kurtulmak için işlev gördüğüne inanılır.

Çatalhöyük’te kazılan, neredeyse her evin duvarlarında ve platformlarında, ve de çoğunlukla, evin ana odasında süslemeler bulunduğu görülmüştür. Üstelik, bu çalışma sürekli yenileniyordu; bir evin ana odasının sıvası her ay veya mevsimdeki sıklıkta yeniden yapılmış gibi anlaşılıyor. İki boyutlu duvar resminde, hem geometrik hem de figürlü görüntüler popülerdi ve sitenin ekskavatörü geometrik duvar resminin özellikle bitişik gömülü gençlerle ilişkili olduğuna inanıyor.

Çatalhöyük Heykelleri ve Duvar Süslemeleri

Çatalhöyük’te sık sık karşımıza çıkan duvar rölyefleri bulunur ve çoğu zaman birbirlerine bakan hayvan çiftleri ve insan benzeri yaratıklar gibi hayvanları temsil eder. Alternatif olarak ayılar, tanrıçalar veya sıradan insanlar olduğu düşünülen bu son rölyefler, muhtemelen evin terk edildiği sırada başları, elleri ve ayakları çıkarılmış olarak her zaman yayvan bir şekilde temsil edilmektedir.

Dikkatinizi Çekebilir;  Sivas Gök Medrese Tarihi ve Planı
Çatalhöyük Duvar Süslemeleri
Çatalhöyük Duvar Süslemeleri

     Çatalhöyük’te bulunan, en dikkat çekici sanat ise hayvan kalıntılarının yerleştirmeleridir. Bunlar arasında, en dikkat çekici olanı boğa burcudur. Birçok evde ana oda, duvarlara (en yaygın olarak Doğu veya Batı duvarlarında) veya platformlara yerleştirilmiş birkaç sıvalı boğa kafatasları ile dekore edilmişti, sivri boynuzlar ortak alana fırlatılıyordu. Genellikle, bucrania koyu sarı kırmızıya boyanırdı. Bunlara ek olarak, duvarlara ve platformlara başka hayvanların kafatasları, dişleri, gagaları, dişleri veya boynuzlarının kalıntıları sıvalı ve boyanmıştır. Görünüşe göre antik Çatalhöyük sakinleri sadece hayvanların sivri kısımlarını evlerine geri götürmekle ilgileniyorlardı. Çatalhöyük Heykelleri ve kalıntıları ise burada yaşamış insanlar ile ilgili ve günlük yaşam tarzlarının nasıl olduğuna dair güçlü veriler sunmaktadır.

     Hayvan kalıntılarıyla, bu iç dekorasyon uygulamasını nasıl anlayabiliriz? Bulunan ve temsil edilen yaratık türlerinde bir ipucu olabilir. Çatalhöyük sanatında, temsil edilen hayvanların çoğu evcilleştirilmedi; Vahşi hayvanlar sahadaki sanata hakim. İlginç bir şekilde, kemik döküntüsü incelendiğinde, tüketilen etin çoğunluğunun yabani hayvanlardan, özellikle de boğalardan olduğunu gösteriyor. Ekskavatör, sanat ve mutfaktaki bu seçkinin, hayvanların artan evcilleştirilmesinin çağdaş çağıyla ilgisi olduğuna ve kutlananların, avlanmanın hayatta kalmak için çok daha önemli olduğu yakın kültürel geçmişin anısının bir parçası olan hayvanlar olduğuna inanılmaktadır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya girin